Roma Rakamları

 

Günümüzde dünyanın pek çok yerinde kullanılan ve hala da kullanılmaya devam eden romen çizelgesi içerisinde  ki rakam tablosu Romalılar zamanında ortaya çıkmış ve geçmişten günümüze kadar gelmiştir. Her ne kadar mısırlılarda bu rakam tablosu üzerinden yola çıksa da Romalılarda mısırlıları tekrarlamış oldular.

Farklı farklı değişik semboller kullanan Romalıların rakamları oldukça estetik bir şekli çağrıştırmaktadır. Romalılar tarafından kullanılmış olan roma rakamları şekilde bakımından da değişiklik göstermektedir.  Buna göre rakam tablosuna göz atacak olursak,

 

 

Onluk sistemi olarak yazacak olursak,

1- I

2-II                                   I- 1

3-III                                 V-5

4- IV                                 L-50

5- V                                  C-100

6-VI                                  D-500

7- VII                                M- 1000

8-VII

9- IX

10- X

 

Romalıların sayı yazmak için kullanmış oldukları sayı tabloları yukarıda ki şekilde gösterilmiştir. Mısırlılar zamanında yapmış olduğu gibi Romalılar da bazı sayıları tekrarlasalar da zaman içerisinde bir farklılaştırma yoluna gitmişlerdir. Nümerik değerlerini daha sonra dizayn ederek yaşantılarında kullanmaya başlamışlardır. Nümerik değerler yan yan getirilerek daha büyük sayıların ortaya çıkmasını sağlayabilir. Belirtilen Roma sayıları birbirleri ile birleştirilmekte ve bu sayede çoklu sayı sistemi açığa çıkmaktadır. Örnek vermek gerekirse 35 yazmak isteyen bir kişi harfleri yan yana dizerken şu şekilde yazması gerekecektir. “35″ ”XXXV…

 

 

Tabi ki Roma harflerinin yazılması sırasında da bazı kuralların var olduğunu söyleyebiliriz. Bu kurallara değinecek olursak şu şekilde açıklayabiliriz.

  • Bir harf üçten fazla aynı şekilde yan yana yazılamaz.
  • Bir harfin sağ kısmına eğer daha küçük bir rakam geldiği vakit o zaman toplayarak okuma sisteminden yararlanmamız gerekiyor.
  • Hem sağ hem de sol kısma farklı sayılar yazılabilir. Sol veya Sağ’a rakam gelemez diye bir kural yoktur.
  • Hem sağ hem de sola küçük rakamlar yazılabilir
  • Roma sayısı içerisinde ki en büyük rakam 3888″’dir.
  • Her ne kadar sıklıkla bu durumu tekrarlamasalar da büyük sayılara ihtiyaç duydukları vakit harf değerini bin kat arttırmak adına ince bir çizgi çekme yoluna başvurmuşlardır.

Rakam üzerinde çizgi varmış gibi düşünürsek,

_
V=5000
_
X=10000
_
L=50000

_
C=100000

_
D=500000

_
M=1000000

Ayrıca Romalılar döneminde oldukça fazla dört işlem yapma zorunluluğu söz konusu olmuş fakat günümüzde bu tür zorunluluk ortadan kalkmıştır. Farklı bir takım usuller geliştirilse de iş çok  büyük sayılara geldi, vakit tıkanma durumu ortaya çıkmaktadır. Fakat günümüzde pek çok kitap, saat ve madde işaretleri yapılan baskılarda Roma rakamlarının kullanıldığını ve günümüzde hala roma rüzgârının estiğini söyleyebiliriz. Daha çok tarih kitaplarında roman harf tablolarını görmekte ve işaretlemeler Roma rakamları ile yapılmaktadır.

 

Roma Rakamları kullanıldığı alanlar

– kitap sunuş ve önsözlerinde kimi zaman Roma rakamları ile karşılaşmaktayız

– Tarih kitaplarında padişah ve kralların ayrılma sırasında Roma rakamlara ihtiyaç duyulmaktadır.

-Yüzyıl adlarında kullanılmaktadır

– Tarihi pek çok olayda Roma rakamları devreye girmektedir.

Bunun yanı sıra Roma rakamları sayfa numaralandırma, dekoratif amaçlı kullanılma ve madde işaretlerinde Roma rakamlarına başvurulma gibi pek çok çeşidinin var olduğunu söyleyebiliriz. Her ne kadar Romalılar döneminde kullanılmaya başlanan bir rakam olsa da artık günümüzde de hala Roma rakamlarının kullanıldığını söylemek mümkündür. Ülkemizde yer alan pek çok arşivler içerisinde Roma rakamlarını görebiliyoruz. Bu yüzden tarih ile iç içe olan ve ilgilenen kişiler Roma rakamlarını takip ederek Roma taka tablosunu kısa sürede öğrenebilir.

Roma rakamını kullanırken eksiltme yöntemi, çıkartma, sıfır ve basamak kavramı, büyük sayıların gösterimi gibi bazı kuralları içermektedir. Sembollerin yanı sıra eksiltme, çıkartma ve büyük gösterme anında da bazı kurallar yardımı ile yazılmaktadır. Aslında bakıldığında çok fazla öğrenim zorluğu olmasa da bazı kuralları içerdiğini de söylemek mümkündür

 

 

Gönderilme: Romen Rakamları

Yazar Hakkında:

Yorum yaz